Özlem SANCAK

                1983 Temmuzunda Sivas’ta doğdu. Memiş ve Fatma SANCAK’ın kızıdır. Beş çocuklu bir ailenin son çocuğudur. Özlem SANCAK Sivas’ta Rauf Orbayİlkokulu, Baş Öğretmen Atatürk Ortaokulu ve Kondre Lisesini bitirdikten sonra, 2002 yılında Cumhuriyet Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümüne girdi ve 2006 yılında bu bölümden mezun oldu. Halen Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi’nde Yüksek Lisans Eğitimi  görmektedir.

                Âşık Erhamî adlı bu kitap Özlem SANCAK’ın ilk kitabıdır.

ÖNSÖZ

                XIX-XX. yüzyıllarda halk şairlerinin yetiştiği muhit olarak Sivas,  Anadolu sahasında âşıklık geleneğinin en canlı yaşatıldığı müstesna illerimizden birisidir. Tam anlamıyla âşıklar şehridir.

Sivas’ta yetişip, âşık edebiyatı alanında önemli yere sahip olan pek çok aşığımız vardır. Âşık Veysel, Ruhsati, Pir Sultan, Agahî, Veli, Kul Himmet Üstadım, Ali İzzet, Sefil Selimi, İsmeti, Minhaci, Talibi Coşkun, Baharözlü Feryadî bunlardan bazılarıdır.

Yrd. Doç. Dr. Doğan KAYA hocamızın bugünkü tespitlerine göre Sivas’ta 710 kadar aşık yetişmiştir. Hocamızın tespit ettiği bu sayı da kesin değildir. Kayda geçmemiş yahut varlığından haberdar olmadığımız denizin dibindeki birer inci gibi tespit edilmeyi bekleyen nice âşıklar bulunmaktır.

                Bizde bu çalışmamızı Sivas’lı bir aşığımızı daha gün ışığına çıkarmak ve şiirlerini kayda geçirmek maksadıyla yaptık. Âşık Erhamî’nin hayatını ve şiirlerini ele aldık.

Bu çalışmamız, A. Hayatı-Âşıklığı-Şahsiyeti, B. Edebi ve Fikri Yönü C. Erhamî’nin Şiirleri olmak üzere üç ana bölümden oluşmaktadır.

Birinci Bölümü hazırlarken âşığımızın hayatı hakkında bize vermiş olduğu bilgilerden ve şiirlerinden yararlandık. Erhamî’nin hayatını anlatırken memleketi, soyu ve doğumu, tahsili, evliliği ve geçim durumu üzerinde durduk. Âşıklığından  bahsederken de şiire başlaması ve mahlası hususlarına değindik. Şahsiyetinde ise Erhamî’nin fiziki ve ruhi yapısı ile inancı ve tarikatı konularına açıklık getirdik.

İkinci Bölümde, ilk önce şiirlerinin teknik yapısını ele aldık. Şiirlerini vezin, ayak, kafiye, redif, dil ve üslup açısından değerlendirdik. Daha sonra ise âşığımızın şiirlerinde işlediği konular üzerinde durduk. Biz bunları on dört grupta topladık ve her birini kısa ve öz ifadelerle anlatmaya çalıştık.

Çalışmamızın son bölümünde Erhamî’nin şiirleri yer almaktadır. Bu bölümde Erhamî’nin 185 şiiri kayıtlıdır.

Bu çalışmamı hazırlamamda bana yardımcı olan ilgi ve emeğini esirgemeyen ve kitabın basılmasında büyük katkıları olan değerli hocam Sayın Yrd. Doç. Doğan KAYA’ya, çalışmamdaki şiirlerin bir araya getirilmesinde bir an için emeğini esirgemeyen sevgili annem Fatma SANCAK’a, çalışmamın bir bütün haline gelmesinde hayatının ve şiirlerinin kapısını bana sonuna kadar açan Sayın Âşık Erhamî’ye ve bu çalışmadaki şiirlerin yazıya aktarılmasında emeği geçen Âdem KARABULUT’a teşekkür ederim.

HAYATI-ÂŞIKLIĞI-ŞAHSİYETİ

1.       Hayatı

a.       Memleketi, Soyu ve Doğumu:

Sivas’ın Hafik ilçesinin Yarhisar köyünden olan Erhamî, Hüseyin Ağagil sülalesindendir. Babası, Hüseyin Ağa’nın oğlu Mustafa, annesi de Boşnakgil sülalesinden Sabri Ağa’nın kızı Münire’dir.

Asıl adı Numan Evcili olan Âşık Erhamî 1949 yılında Yarhisar köyünde dünyaya gelmiştir. Âşık doğum tarihini ve yerini şu şekilde dile getirir:

                      Sene kırk dokuzda fâniye geldi
                               Hafik kazam Sivas ilimiz bizim
                               Dededen ebeden Yarhisar’lıyım
                               Âşıklığa yatkın yelimiz bizim (92)

1958 yılında Sivas’ta bakkallık yapan Talip Bey saha sonra çalışmak için Almanya’ya gider. 1978 yılında Almanya’dan sılaya dönmek için izin alan Talip Bey, izin dönüşü yolda kaza geçirerek hayatını kaybeder. Erhamî bu acıyı şiirinde şöyle dile getirir:

                                Olmaz olasın Almanya

                                Ne yaptın can babamızı

                                Yedi sene yol bekledik

                                Boş çıkardın çabamızı  (34)

                                İki kardeşe de yazmış karalar

                                Tazelenir bitmez kalpte yaralar

                               Her gün meleşiyor yetim yavrular

                               Anam ağlamasın kimler ağlasın  (111)

                               Ulu Tanrım rahmetine

                               Nail etsin babam seni

                               Hem cennetlik kullarına

                               Dâhil etsin babam seni  (48)

b.      Tahsili, Evliliği, Geçim Durumu

Erhamîdört yaşına kadar ilk bilgilerini dedesinden öğrenir. Köyde ilkokul üçüncü sınıfa kadar okur.

DEVAM EDECEK...

Copyrigt © 2007 Özlem SANCAK

Kitabın tüm yayın hakları Özlem SANCAK' a aittir.

Kaynak gösterilmeden kısmen veya tamamen alıntı yapılamaz,

hiçbir şekilde kopya edilemez,çoğaltılamaz ve yayımlanamaz.